İnebolu Gündem Gazetesi
İNEBOLU KASTAMONU İLÇELER
İNEBOLU TÜRBELERİTarih 14 Nisan 2023, 00:50 Editör: Editör

İNEBOLU TÜRBELERİ

İnebolu’daki dinî ziyaret yerleri içinde türbeler önemli bir yer tutar. 2017 yılında türbelerle ilgili akademik bir çalışma yapılmış ve İnebolu ve köylerinde 16 adet türbe bulunduğu tespit edilmişti. Bunlardan 4 tanesi İnebolu merkezde bulunmaktadır: Abraş Baba Türbesi, Moloz Türbesi, Mum Baba Türbesi, Çerkez Türbesi.

Türbeleri araştırma merakım Moloz’da türbe var mı sorusuyla başladı. Bu sorunun peşinden giderken bulduğum cevaplar beni ilginç bilgilerle buluşturdu. Moloz Türbesi ile ilgili ortaya çıkan yeni bilgilerden ayrı bir yazıda söz edeceğim.

ABRAŞ BABA TÜRBESİ  

Geçmişte Abraş Tepesi, günümüzde Apeş Tepesi denilen, denize hakim konumdaki üzerine bayrak diktiğimiz tepeciğe, İnebolu’da asırlar boyunca iz bırakan önemli kişilerin defnedildiğini öğrenmeye devam ediyoruz. Daha önce müzeden gelenler tarafından buranın tümülüs olabileceği, bu tür yüksek tepe üstlerine önemli insanların defnedilebileceği iddiasında bulunulmuştu.

İnebolu’ya asırlar boyunca, birçok  yerden farklı görüşlerde insanlar gelmiş, yeniliklere açık İnebolu halkının farklılıklara olan ilgisi nedeniyle düşüncelerini burada yaymaya çalışmışlar, kendilerine mürid edinmişlerdir.

İnebolu’da sözlü olarak anlatılagelen Glykon efsanesinin baş kahramanı Kahin Aleksandros da bunlardan biridir. Mezarının burada olabileceği iddia edilmektedir.

Ben de çocukluğumdan beri Abraş Tepe’de bir türbe olduğunu biliyorum. 70’li yıllarda bir yakınımız, Faruk Altunbozar, İstanbul’dan İnebolu’ya her geldiğinde Abraş Tepe’ye çıkar ve orada meftun zatın makamında dua ederdi. Aynı şekilde o dönemdeki 67 vilayeti gezer, nerede türbe ve yatır varsa onları da ziyaret eder, son gittiği yeri bizlere de anlatırdı ama demek ki onu can kulağıyla dinlememişiz.

Kırksekizoğlu Ali Osman da 1932’de yazdığı Beyza isimli kitabında Abraş Tepe için şunları aktarır: “İnebolu’nun iki tarafında her yere hakim iki tepeciği vardır ki manzara itibariyle eşi az bulunur. Buraların nasıl olup da ağaçsız, binasız bırakıldığına akıl ermez. Bunlardan birisi Abraş Baba Türbesi olan tepeciktir ki baş ağrıları ve sıtma için horoz kurban edilmek ve parmaklığına bez bağlamak suretiyle ruhani şifa reçetesi alınır. Türbenin yanında cesim bir pelit ağacı, bu ağacın deniz tarafında büyük kemik mağarası vardır.”

Nazım Hikmet de Vala Nurettin’le birlikte Millî Mücadele’ye katılmak için Yeni Dünya Vapuru ile İnebolu’ya gelmiş, Ankara’ya gidebilme iznini beklerken 20 gün İnebolu’da kalmıştır. Birlikte kaldıkları otelde farklı bir hayat görüşünü temsil eden Spartaküs akımının toplantılarına katılmışlardır. Bu sürede İnebolu’yu da gezmişler ve 19 0cak 1921 Cuma günü Abaş Tepe’ye ve oradaki türbeye çıkmışlarlardır. Nazım Hikmet’in orada söylediği şiirden alıntı:

 “Ziyaretine gittik onu bu Cuma günü

Öyle azametli ki Abaş Baba Türbesi

Üstünde bir çatı yok, gökler onun kubbesi

Mehtap onun kandili, yıldızlar onun mumu

Tepede bir mezar cennete kapı mı?”    

Nazım Hikmet’in söyleyip Vala Nurettin’in not ettiği bu şiir oldukça manidardır.

1974 yılında Kıbrıs Barış Harekatı’ndan bir gün önce Boyran Mahallesi’nde oturan bir hanım da, rüyasını Salih Uğurtan’a şöyle anlatmıştır: 

“Abaş Tepe’deki mezarlardan beyaz elbiseleriyle telaşla peş peşe çıkan askerler ellerinde silah, atlarına binip havaya yükseliyorlardı. Merak ettim, ne oluyor, diye sordum. Kıbrıs’ta yarın harekat başlayacak, savaş var, oraya gidiyoruz.” dediler. Bir gün sonra da 20 Temmuz’da Kıbrıs Barış Harekatı olmuştu. İnebolu’da o günlerde bu  rüyanın çok konuşulduğunu hatırlıyorum.

Bu konu ile ilgili geçmişten gelen anlatılardan biri de Kiren altındaki sarhoşların taşlandığıdır. Yolun olmadığı her yere yürüyerek ya da at ve eşek üstünde gidilen günlerde, Abraş Tepe’nin hemen altındaki yolun kenarında bir hamam ve çeşme olduğu söylenir. Burası meşhur hikâyelerin yaşandığı Kiren altı denilen mevkidir. Çarşıdan yola çıkan sarhoşların mola yeridir aynı zamanda. Gece yarısı eve ulaşamadan burada sızdıkları olur. Gece eve gelmeyen babayı, sabahleyin aramaya çıkan ev halkı onu henüz ayılmamış vaziyette bulduklarında, büyük saman küfesine koyar, eve öyle taşırlarmış.

İşte Kiren altında sabahlayanların rüyasına giren Abraş Baba da çoğu zaman abdest alırken görülür, içki içmemeleri için onları uyarır, içmeye devam edenleri taşlarmış.

İbrahim Fakazlı’nın kızına anlattığı şu anlatı da dikkate değerdir: “Abraş Baba, sabah namazı vakti ayaklarına nalinleri (takunya) giyer, takur tukur aşağıya çaya abdest almaya gider, tekrar dönüp gelirken görülürmüş.

Kendisine türbe hakkında bildiklerini sorduğum Nevin Kurt da şunları anlattı: “Abraş Baba  ve kardeşi Ibras, Müslümanlığı yaymak için İnebolu’ya gelen iki Arap’tır. Vefat ettiklerinde biri Avara’daki bu tepeciğe, diğeri ise adı verilen Ibras köyüne gömülür. İnebolu’dan Ibras’a, birbirlerine bayrak sallayıp haberleşir, denizden gelip geçenleri gözetler, İnebolu’yu kötülüklerden  korurlar. Ibras Baba Türbesi, bugünkü Yeşilöz köyümüzün içindeki mezarlıktadır. Yaklaşık 3 metreliyi bulan kabri, yol yapımı sırasında yok olmuştur.”

Yukarıda bahsettiğimiz gibi, Geriş Tepesi’nin yavrusu Düztarla ile, İslam tepesinin yavrusu Abraş Tepe için sorulan, çok güzel manzaraları olduğu hâlde ne için buralara bina yapılmaz sorusu 100 yıl önce  sorulmuştur. Abraş Tepe’de 100 yıl geçmesine rağmen hâlâ bina olmamasından anlaşılıyor ki burada halkın manevi değer verdiği insanların türbeleri vardır. 

Türbeler, çoğunlukla o yörenin insanları tarafından yüceltilmiş, bazıları varlığını korurken  birazı da  zaman içinde yok olup gitmiştir. Çoğunlukla yazılı bir kayıt olmadığından isimler kulaktan kulağa aktarılmış ve unutulmuştur.

Bu yazıyı yazmaktaki amacım, binlerce yıldır çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapan İnebolu’da yaşayan insanların bizlere bıraktığı ve kayıt altına alınmamış kültürel varlıklarımızı yazılı kayıt altına alıp, gelecek nesillere aktarmaktır. Saygılarımla.     

Mustafa Sıtkı FAKAZLI

Diş Hekimi - Yerel Tarih Araştırmacısı



  |  Bu haber 3500 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

İNEBOLU  KATEGORİSİNDEN HABERLER

İNEBOLU SEVDALILARINA MİRASTIR

İNEBOLU SEVDALILARINA MİRASTIR İNEBOLU; havası, suyu, taşı, toprağı ve kendine has güzellikleri ile dört mevsimi yaşadığımız memleketimizdir.

DEMİRÖZ KONAKLAMA TESİSLERİ AÇILDI

DEMİRÖZ KONAKLAMA TESİSLERİ AÇILDI İlçemizde 6 tarihi evi restore eden Nevzat Demiröz, bu evlerden 3’ünü konaklama tesisi olarak turizmin hizmetine su...

9 HAZİRAN'DA İNEBOLU'DA NELER OLDU?

9 HAZİRAN'DA İNEBOLU'DA NELER OLDU? Soruyorlar, nedir bu 9 Haziran, İnebolu’da neler olmuş?. Bu güne kadar çeşitli yazılı kaynaklardan ve büyüklerimizi...

9 HAZİRAN RUHUNUN YOK OLMADIĞINI GÖSTERELİM!

9 HAZİRAN RUHUNUN YOK OLMADIĞINI GÖSTERELİM! İnebolu halkı her yıl diğer il ve ilçelerden farklı iki bayram kutlamasına şahitlik eder. Bunlar 9 Haziran şeref ve...

İNEBOLU BELEDİYESİNDEN 15 MİLYONLUK ARSA SATIŞI

İNEBOLU BELEDİYESİNDEN 15 MİLYONLUK ARSA SATIŞI Mevcut borçlar ve yeni hizmetler için kaynak arayışında olan İnebolu Belediyesi, Musa Mahallesi Kurtköy mevkiinde A...

İNEBOLU'DA İLK KEZ YKS HEYECANI YAŞANACAK

İNEBOLU'DA İLK KEZ YKS HEYECANI YAŞANACAK ÖSYM tarafından Yüksek Öğretim Kurumları (YKS) sınav merkezi olarak belirlenen ilçemiz, hafta sonu büyük heyecana e...

"KÜRE DAĞLARI" KURUYOR!

4-5 gün önce bir iş icabı Kastamonu'ya giderken, daha önce dikkatimi çekmeyen belki de yeni başlayan ve acilen ...

UZUNER ÇÖP İSTASYONU SORUNUNA EL ATTI

UZUNER ÇÖP İSTASYONU SORUNUNA EL ATTI İlçemiz Ayva köyü yakınındaki Katı Atık Transfer İstasyonu’nda her yaz mevsiminde yaşanan çöp sorununa Belediye Baş...

"9500 NÜFUSLU İNEBOLU'DA BİLE VAR!"

İnebolu'ya yaklaşık 1000 kilometre uzaklıkta, Adıyaman'a bağlı bir ilçe Kâhta...

Basın İlan Kurumu


ANKET

Siteyi Nasıl Buldunuz?




Tüm Anketler

Tüm videolar

  HIRSIZLIK ANI KAMERAYA TAKILDI
 

HIRSIZLIK ANI KAMERA

İzlenme:126010

   
  Mustafa Gökhan Gülşen ile röportaj
 

Mustafa Gökhan Gülşe

İzlenme:111490

   
  İnebolu Pazarı
 

İnebolu Pazarı

İzlenme:130626

   
  İnebolu Tanıtım
 

İnebolu Tanıtım

İzlenme:116768

   

HAVA DURUMU

Yazar Girişi| Mail | Reklam ver

inebolugündem İnebolu Gündem Gazetesi
Tüm hakları saklıdır. Yayınlanan içerikler izinsiz kullanılamaz.
- Altyapı: MyDesign